Tiyatrodan çok daha önceden beri dünya tarihinde var
olan ve başlangıcında mistik çerçevenin hakim olduğu sihirbazlık sanatı, tarih
içinde pek çok uzun süreli duraklama dönemleri yaşamış ve XIX. yüzyıldan itibaren
kendisine ifade özgürlüğü bulup önce "bilimsel" öğelerle ve daha sonra
XX. yüzyılın başından itibaren de "sahne
sanatı" niteliği ile kendisini tanımlamıştır.
Dilimizde, sihirbazlık sanatını tanımlamak için
"hokkabaz", "illüzyonist", "gözbağcı" terimleri de
kullanılmaktadır. Sihirbazlık sanatına yakıştırılmış sıfatlardan
gözbağcılık, sihirbazlığı sadece göz yanılsamalarına dayanan bir “beceri”
gibi tarif etme alışkanlığının ürünüdür..
Sihirbazın amacı seyircisine bir "oyun"
sunmak değil, estetik değeri olan bir "sihirli an" yaşatmaktır ve buradaki
temel ilke bu sihirli anın sadece bir bilmece-oyun sunma becerisine dönüşmeyip sanat
değeri olan bir tarzda sunulmasıdır. Bu tanımdan yola çıkarsak, bizim bahsettiğimiz
sihirbazlığın birtakım doğaüstü uğraşlarla hiçbir ilişkisi olmadığı, büyü,
fal, medyumluk gibi konularla uğraşanlarla yollarımızın ayrı olduğu herhalde
açıkça anlaşılmaktadır.
Yaratılması düşünülen "sihirin" yaşamla
bağlantılı olduğu, kullanılan tüm sihirbazlık araçlarının bu anlamda yaşam
simgeleri olduğu unutulmamalıdır. Aksi halde sihirbazlık araçları basit birer
oyuncak olmaktan öteye geçemeyecek ve yine aynı şekilde sihirbazda fazlası ile öne
çıkacak bir teknik ustalık belirtisi de, meydana getirilmesi için onca emek harcanan
sihirli anı yok edecektir.
Sihirbazlık uzun bir eğitim süreci içinde
öğrenilebilen bir sahne sanatıdır, birkaç "oyun" ya da "teknik
sır" öğrenmekle sihirbaz olunamaz, tıpkı bir tiyatro oyununu ezbere bilmekle
tiyatro sanatçısı olunamayacağı gibi! Sihirbazlık eğitimi; sahne bilgisi, illüzyon
repertuarı bilgisi, değişik mekan teknikleri, oyun uygulama teknikleri, beden kullanımı ve beden dili, seyirci psikolojisi,
ışık bilgisi, makyaj bilgisi, kostüm bilgisi, araç yapım bilgisi, sihirbazlık
tarihi bilgisi gibi pek çok konuyu kapsar.
Modern sihirbazlık yeni bir boyut, yeni bir anlam
kazanmıştır. Artık sihirbaz, birtakım "hileli kutular" kullanan değil,
herkesin dokunup kontrol edebildiği, çoğu zaman her gün kullandığımız eşyalarla
da "mucizeler" yaratan bir kişidir ve bu kişi uzakta, her türlü teknik
hileye uygun sahnede değil, yakınımızda da bulunabilmektedir; böylece, elimizin
dokunacağı mesafeye gelmiş olan "sihir" her zamankinden daha eğlendirici ve
etkileyicidir..
|
